İletişim Nedir?/2019

Kısa bir tanımla başlayalım: insanların birbirini anlaması. Peki nasıl? Bu sorunun cevabıyla iletişimin temel unsurlarını, olumlu/olumsuz etkileyen faktörleri bulmuş oluyoruz. En başta her zaman söylenen “dinlemek” gelmektedir. İletişim için önemli olansa “etkin dinlemektir”. Yani

karşımızdaki kişinin ne söylemeye çalıştığını, ne hissettiğini, ne düşündüğünü anlamaya ça

lışarak ve bunu beden dilimize yansıtarak dinlememizdir. Beden dili karşımızdaki kişiye ben seni önemsiyorum ve dinliyorum mesajını içerir. Klasik bir örnek olan telefonla oynayan annenin çocuğunun yüzüne bakmadan seni dinliyorum demesi bize; sadece duymak değil etkin dinlemenin önemi konusunda mesaj vermektedir. Diğer unsurlar arasında önyar

gılarımızı, hayata bakışımızı, insanlara karşı tutumumuzu, geçmiş yaşantılarımızın bizi ne yönde etkilediği gibi konular vardır. Bunlar için bir örnek verecek olursam; hayata ve insanlara güvensiz yaklaşan biriyle konuşmaya çalıştığımızda ilk olarak bizim ne anlatmaya çalıştığımızı anlamaya çalışmak yerine onu kandırıp kandırmadığımızı sorgulayacaktır. Şüpheli gözler ve konuşmalarla iletişimi baltalayacak ve bizimde kendimi anlatmamıza engel olacaktır. Diğer bir örnek eğer kadınların bilgisiz olduklarını düşünüyorsak bir kadın bize bilgi vermeye çalıştığında ön yargımızı aşamadığımız için ne söylediğine dikkat etmeyiz. Bu örnekler hayatta terkedilme korkusu olan birinin her tartışmada alttan alacağı ve kendini ezilmiş hissedeceği gibi çoğaltılabilir. Tüm bunları toparlayacak olursam insanlarla nasıl iletişime geçtiğimiz, bu konuda neleri mesele ettiğimiz, nasıl tepkiler verd

iğimiz kendimiz hakkında ipuçları verir. Üç başlık altında genel konulardan bahsedeceğim. Her maddenin girişi şu iki maddeyle oluşuyor; dinleyin ve konuşun.

1. Okulla İletişim: Her zaman söylenen okul ve aile işbirliğinin önemine değineceğim tekrardan. Özellikle özel eğitimde yapılan çalışmaların evde desteklenmesi öğrencinin gelişimi, verilen eğitimin etkili olması noktasında etkili olacaktır. Ayrıca çocukta yaşanan davranış problemleri, kişisel, mesleki ve eğitimsel konularda desteklenmesi gerekiyorsa, bilgi almak amaçlı rehberlik servisiyle görüşebilirler.

2. Çocukla İletişim: Bu konu ayrı bir başlık açmayı gerektirecek kapsamda. Burada kısaca birkaç noktaya değineceğim. Öncelikle çocukla konuşabiliyor olmak, aradaki yolu her zaman açık bıra

kmak ilerisi içinde yatırım olacaktır. Çocukluk döneminden sonra gelen ergenlik döneminde yaşanan değişimlerden çocuk ve aile etkilenmektedir. Şayet güçlü bir iletişim varsa ergene ulaşmak daha kolaylaşacak ve bir dizi kötü sayılabilecek durumun yaşanmasına engel olabilecektir. Örneğin küçük diye yalan söylemek ileride farkına vardığında kandırılmışlık hissiyle beraber “yalan söylenebilir çünkü ailemde bunu yapıyor” gibi bir algı oluşabilir. Kısaca çocukken yapılan yatırımlar ergenlik ve yetişkinlik döneminde aileye geri dönecektir. Diğer bir önemli noktaysa duygu kontrolüdür. Öfke çok kuvvetli bir duygudur. Çocuğa yöneltilen öfke özgüven gelişimini, hayatı ve insanları algılayışını olumsuz yönde etkileyecektir. Ayrıca “eğer anlatı

rsam çok kızacaklar” cümlesinin getirilerine vereceğim örnekler; taciz, tecavüz, fiziksel zarar görme gibi bir dizi kötü durumun bu korku nedeniyle çocuğun size anlatmamasına neden olacaktır.

1. Eşler arası iletişim: Nasıl bir yuvada olmak istiyoruz? Evin dışında verdiğimiz hayat mücadelesiyle birlikte yorgun düşen bedenimizi ve zihnimizi nasıl dinlendiriyoruz? Birlikte yaşamaya çalıştığımız bu dünyada zaman zaman bu konuda zorlanıyoruz. Çeşitli çatışmalar yaşayabiliyoruz. Buraya kadar her şey normal fakat asıl mesele bu çatışmalarla nasıl baş ediyoruz. Mücadele içine girip, savaştaymışçasına karşı saldırılar mı düzenliy

oruz yoksa kapı duvar olup hadi beni anlayın mı diyoruz. Bu konularda çözüm odaklı olmak, açık olmak önemlidir. Ne hissettiğimizi, düşündüğümüzü anlatmak ve çözüm için neler yapılacağını birlikte konuşmak önemlidir.

*Bu yazı seminer özeti niteliğindedir.*

Hazırlayan: Psikolojik Danışman Berna Uzun